ƏSAS SƏHİFƏ        XƏBƏRLƏR        FOTO QALEREYA        HAQQIMIZDA        ƏLAQƏ

FAYDALI  KEÇİDLƏR
Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət və Turizm Nazirliyinin rəsmi veb saytı
http://www.mct.gov.az
Tələbə Qəbulu üzrə Dövlət Komissiyasının rəsmi veb saytı
http://www.tqdk.gov.az
Azərbaycan Respublikasının rəsmi portalı
http://www.azerbaijan.az
Elektron Hökumət portalı
http://www.e-gov.az
Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirliyinin rəsmi veb saytı
http://www.edu.gov.az
Azərbaycanın virtual xəritəsi
http://www.gomap.az





Azərbaycan tarixi

Geniş başlıq mətni.

 
Mövzu 1.Azərbaycan tarixi üzrə mənbələr
 
 
 
1.Yazıyaqədərki qaynaqlar.
2.Yazılı qaynaqlar:
          a)Salnamə tipli qaynaqlar.
          b)Memuar xarakterli qaynaqlar.
          c)Sənədli  materiallar.
                       
 
Azərbaycan tarixinin ayrı-ayrı dövrlərinin dərindən öyrənilməsi üçün tarixi qaynaqların əhəmiyyəti şəksizdir. Tarixi ədəbiyyatlarda qaynaqların müxtəlif təsnifat prinsiplərindən istifadə olunur. Azərbaycanın qədim və orta əsrlər tarixini öyrənmək üçün qaynaqları şərti olaraq iki qrupa bölmək olar:
1)Yazıyaqədərki qaynaqlar.
2)Yazılı qaynaqlar.
 
 Yazıyaqədərki qaynaqlar. Yazıyaqədərki qaynaqlar əsasən arxeoloji materiallar və qismən etnoqrafik məlumatlardan ibarətdir.
Yazıyaqədərki məxəzlərin mütləq əksəriyyətini müxtəlif dövrlərdə Azərbaycan ərazisində aparılmış arxeoloji qazıntılar zamanı əldə edilmiş maddi mənbələr təşkil edir. Onu da qeyd etmək lazımdır ki, Azərbaycanın arxeoloji baxımdan öyrənilməsi tarixini əsasən dörd dövrə bölmək olar:
1.     XIX əsrin I yarısından 1920-ci ilə qədərki dövr.
2.     1920-1941-ci illər.
3.     1945-1991-ci illər.
4.     1991-ci ildən sonrakı dövr.
Bu dövrlərin hər birinin özünəməxsus xüsusiyyətləri vardır. Belə ki, I dövrdə Azərbaycanın arxeoloji tədqiq ilə əsasən əcnəbi həvəskar arxeoloqlar məşğul olmuş və onların araşdırmaları heç də Azərbaycan tarixini öyrənmək yox “dəfinə” axtarmaq, qarətçilik xarakteri daşımışdır. 1834-cü ildə İsveçrə səyyahı Dub ya de Manperinin Xanlar, 1848-ci ildə rus şərqşünası Xanıkov Bərdə, Naxçıvan, 1862-ci ildə fransız səyyahı A. Berjenin Muğan, 1879-cu ildə Polyakovun Naxçıvan, Selosoninin Bərdə, Blekin Daşkəsən, Gədəbəy, 1880-ci ildə Jak de Morqanın Talış, 1892-1903-cü illərdə E. Resleril Qarabağ və Gəncəçay, Rozendorfun Gəncəçay bölgəsində apardığı arxeoloji tədqiqatlar əsasən həmin məqsədə xidmət etmişdir. Doğrudur bu tədqiaqatlar zamanı əldə edilmiş qiymətli materiallar xarici ölkə muzeylərinə aparılsa da Azərbaycanın arxeoloji baxımdan tədqiqi istiqamətində ilk addımlar demək olar ki, atılmışdır.
Azərbaycanda Sovet hakimiyyətinin qurulmasından sonra arxeoloji tədqiqatların yeni bir mərhələsi başlandı. 1923-cü ildə yaradılmış Azərbaycan arxeoloji Komitəsi respublika ərazisində olan tarixi abidələri qeydə alaraq onların elmi tədqiqi istiqamətində fəaliyyətə başladı. Yerli mütəxəssislərin olmadığı üçün mərkəzdən tanınmış arxeoloq Meşşaninovun dəvət olunması,  böyük maddi çətinliklərə baxamayaraq XX əsrin 20-30-cu illərində Mil düzünə, Kiçik Qafqazın cənub-şərq ətəklərinə, Nax&